Column: Voor het eerst veertig

Update By: Henk
Date: juni 15, 2019

Vindt u de onderstaande zin onlogisch?

  • Toen ze voor het eerst veertig was, heeft ze een auto gekocht.

Er zullen Nederlandstaligen zijn die deze zin raar vinden. Voor hen kan voor het eerst alleen ‘de eerste van diverse malen’ betekenen. En omdat een mens doorgaans maar één keer veertig wordt, is de zin voor hen inhoudelijk vreemd.

[Klik hier om de hele column te lezen op neerlandistiek.nl.]

Het Nederlands is ook een beetje een gebarentaal

Update By: Henk
Date: juni 14, 2019

We vereenvoudigen de werkelijkheid eigenlijk een beetje als we zo’n strikt onderscheid maken tussen ‘gesproken talen’ en ‘gebarentalen’. Veel gebarentalen hebben naast zichtbare ook hoorbare elementen, de zogenaamde ‘gesproken componenten’. En andersom? Zitten er in gesproken taal ook gebaren?

[Klik hier om het hele stuk te lezen op neerlandistiek.nl.]

Taalsnipel oer it wurd ‘besibbens’

Update By: Henk
Date: juni 12, 2019

Yn in taalsnipel op de site fan De Moanne haw ik it oer it wurd ‘besibbens’. Dat komt noch net sa lang . yn it Frysk foar en hoewol’t it yn it wurdboek stiet as oersetting fan ‘verwantschap’, hat it noait botte populêr west. Hoe komt dat?

[Klik hjir om it stik te lêzen.]

Miratieve modaliteit

Update By: Henk
Date: juni 11, 2019

Miratieve modaliteit is een vakterm voor het uitdrukken van verbazing in taal. Daar hebben talen allemaal hun eigen manieren voor. Het Fries heeft er een manier voor die in het Nederlands niet voorkomt en die bij mijn weten ook nog nooit beschreven is. Voor neerlandistiek.nl heb ik er een stukje over geschreven.

[Klik hier om het te lezen.]

De voltooide tijd van ‘verblijven’

Update By: Henk
Date: juni 8, 2019

Het voltooid deelwoord van ‘verblijven’ is ‘verbleven’, dat is duidelijk. Minder duidelijk is of het bijbehorende hulpwerkwoord nou ‘hebben’ of ‘zijn’ is. Het taalgevoel lijkt ons bij de keuze tussen die twee in de steek te laten. Op neerlandistiek.nl geef ik een korte beschouwing over dat keuzeprobleem.

[Klik hier om het stuk te lezen.]

Column: D’r zij licht

Update By: Henk
Date: juni 7, 2019

Toch is er een context waarin voor mijn taalgevoel de spellingsuitspraak verplicht is. Dat is in de verbinding ‘Er zij licht’. Toen mijn vrouw laatst op een ochtend de gordijnen opendeed, zei ik dat en toen hadden we het even over de mogelijke uitspraken van er in die zin. We waren het er over eens dat de uitspraak ‘der/d’r zij licht’ niet mogelijk was.

[Lees de volledige column op neerlandistiek.nl.]

Waar vind je nog frisisten?

Update By: Henk
Date: juni 6, 2019

Goffe Jensma en ik hebben voor Neerlandistiek.nl op een rijtje gezet waar vroeger aan frisistiek werd gedaan en wat daar nu nog van over is. We wijzen erop dat de krimp voorspellende waarde kan hebben voor andere wetenschapsgebieden en presenteren een paar oplossingen om nog verdere verkleining tegen te gaan.

[Klik hier om ons stuk te lezen.]

Column over schaalbaarheid als talig modeverschijnsel

Update By: Henk
Date: juni 4, 2019

Voor neerlandistiek.nl heb ik een stukje geschreven over een opvallend modeverschijnsel dat in onder andere de Nederlandse taal zichtbaar is, namelijk het schaalbaar maken van allerlei zaken die nooit werden beschouwd alsof ze een schaal aangaven. Er zijn verschillende manieren waarop dat wordt gedaan.

[Klik hier om het stuk te lezen.]

Hokker taalfoarskriften binne sa stadichoan achterhelle?

Update By: Henk
Date: juni 3, 2019

Ik haw in lyts ûndersykje útfierd nei de akseptaasje fan beskate taalfoarskriften en taalfoarmen. Dat is útfierd ûnder 55 minsken dy’t mear as gemiddeld betûft binne yn it brûken fan it Frysk. Op basis fan har oardiel haw ik de regels en taalfoarmen ûnderbrocht yn trije kategoryen: echte flaters, ûniensichheid en achterhelle regels.

[Klik hjir om it stik te lêzen op de site fan De Moanne.]

Column: De checkout en het uitchecken

Update By: Henk
Date: juni 1, 2019

Een poosje geleden zat ik in een hotel in Duitsland. Zoals alle hotels had ook dit hotel een tijdstip vastgesteld waarop de gasten op hun laatste dag aan hun verplichtingen moesten hebben voldaan (sleutel inleveren, afrekenen etcetera). Al die verplichtingen heetten volgens het informatieboekje de Checkout en het bijbehorende werkwoord was auschecken. […]

[Klik hier om het vervolg te lezen op Neerlandistiek.nl.]

Column: lector Fries en meertaligheid Alex Riemersma is met pensioen

Update By: Henk
Date: mei 30, 2019

In al die jaren was Alex de man met de internationale contacten. Voor niet-Friezen in Nederland is het soms een verrassing om dat te horen, maar er bestaat een heel uitgebreid Europees netwerk van mensen die een regionale taal spreken of zich daar beroepsmatig mee bezig houden. […]

[Lees meer op neerlandistiek.nl.]