Column over het groene boekje

Update By: Henk
Date: oktober 18, 2019

Voor iets anders dan spelling (en misschien woordgeslacht) kun je het Groene Boekje niet als norm gebruiken. Nou ja, alles kan natuurlijk, je kunt er eventueel ook voor kiezen om de Groot Nieuws Bijbel of het Nationaal scheldwoordenboek als persoonlijke norm voor goed en fout Nederlands te hanteren, alleen hebben de makers daarvan net zo min als de samenstellers van het Groene Boekje ooit het doel gehad dat hun werk moest gaan bepalen wat […]

[Klik hier om de hele column te lezen op neerlandistiek.nl.]

Column: Verkansie

Update By: Henk
Date: oktober 13, 2019

Vrijdag schreef columniste Nadia Ezzeroili in de Volkskrant een stukje over het woord verkansie, een variant van vakantie.

De columniste observeert een groeiende populariteit van de geschreven vorm verkansie op de sociale media. Dat kan heel goed een juiste observatie zijn, daar wil ik afblijven, maar de suggestie dat de variant verkansie nieuw zou zijn of een “lelijke verbastering” van vakantie is niet correct.

[Klik hier om de hele column te lezen op neerlandistiek.nl.]

In geval van twijfel: vraag een frisist!

Update By: Henk
Date: oktober 12, 2019

Een bekende vertelde me deze week dat ze had meegedaan aan een psycholinguïstisch onderzoek. De onderzoeker had elektroden op haar hoofd geplakt en daarna moest ze Friese woorden naar het Nederlands vertalen en andersom. Ze wist niet precies wat het doel van het onderzoek was, maar het viel haar wel op dat de onderzoeker niet Friestalig was en misschien niet in de gaten had dat sommige Friese testwoorden in haar dialect niet werden gebruikt of heel erg schrijftalig waren, waardoor ze minder vlot tweetalig zou kunnen lijken dan ze in werkelijkheid was.

Ik ken het onderzoek niet en het is best mogelijk dat de onderzoeker die woorden met opzet had gekozen. In z’n algemeenheid echter is er wel een risico dat onderzoekers die onderzoek doen met behulp van een taal die ze zelf niet beheersen, te makkelijk vertrouwen op het woordenboek. Dat geldt met name voor een taal als het Fries, die veel minder gestandaardiseerd is dan grote staatstalen zoals het Nederlands.

Klik hier om verder te lezen

HSN-conferentie 2019

Update By: Henk
Date: oktober 7, 2019

De HSN-conferentie is een jaarlijkse conferentie over het onderwijs Nederlands in alle delen van Nederland en Vlaanderen, en op alle niveaus: primair en secundair onderwijs, beroepsonderwijs, hoger onderwijs, Nederlands voor anderstaligen.

Het onderwijs Nederlands bevindt zich in de kern van elk onderwijscurriculum. Binnen de HSN Onderwijs Conferentie Nederlands trachten de deelnemers antwoorden te zoeken op de vaak complexe en moeilijke oefening die het onderwijs Nederlands met zich meebrengt, vaak in een meertalige context. De conferentie wordt in het format aangeboden dat haar ‘groot’ heeft gemaakt: een forum aanbieden aan allen die bij de ontwikkelingen van het onderwijs Nederlands in Vlaanderen en Nederland betrokken zijn en dat in alle omgevingen waarin en alle niveaus waarop Nederlands geleerd wordt. In elf verschillende stromen worden 80 presentaties verzorgd. De evaluaties van voorbije conferenties leren dat precies deze ‘breedte’ van de conferentie door de deelnemers sterk wordt gewaardeerd. Nieuwe ideeën, ‘good practices’ en uitwisseling zijn de belangrijkste motieven voor de deelnemers. De conferentie is uitdrukkelijk Nederlands-Vlaams, zodat wederzijds gebruik gemaakt kan worden van didactische ontwikkelingen.

De HSN-Conferentie is op 22 en 23 november op Windesheim, Campus 2-6 8017 CA Zwolle. Nadere informatie over programma, kosten en aanmelding is te vinden op https://hsnconferentie.org. Op deze site vindt u ook een folder om te downloaden en door te sturen naar collega’s.

Column over een gekke lijdende zin

Update By: Henk
Date: oktober 5, 2019

Voor het elektronische tijdschrift Neerlandistiek schrijf ik af en toe wat over taalkunde. Een paar keer heb ik wat over lijdende zinnen geschreven, een onderwerp dat me zijdelings interesseert. In een filmpje van het Openbaar Ministerie kwam ik een zin met een gekke lijdende zin tegen. Daar hen ik een stukje aan gewijd.

[Klik hier om het te lezen.]

Column: Des kegels

Update By: Henk
Date: oktober 2, 2019

“Den Boon vermoedt dat des kegels is gekozen om te kunnen rijmen op regels. Verder onderzoekt hij of het mogelijk een oorsprong in het Fries heeft. Hij kan het echter niet in het Friese woordenboek vinden.”

[Klik hier om de column te lezen op neerlandistiek.nl.]

Column: Waarom is er zo vaak maar één gesprekstaal?

Update By: Henk
Date: oktober 1, 2019

Het is relatief ongewoon dat gesprekspartners zich elk van een andere taal bedienen. In een column op neerlandistiek.nl bespreek ik kort een klein stukje theorie daarachter. Ook speculeer ik op basis van literatuur dat zulke meertalige gesprekken in Friesland vroeger gewoner waren dan nu.

[Klik hier om de column te lezen.]

Column: Naar de zolder geschopte talen

Update By: Henk
Date: september 30, 2019

“Bij veel westerse minderheidstalen zien we nog een derde vorm van sterven. De bekende taalkundigen Joshua Fishman heeft dat derde proces eens omschreven als het “naar zolder schoppen” (kick upstairs) van een taal. Op zolder voltrekt zich dan het stervensproces. Die zolder is een metafoor voor […]”

[Klik hier om de hele column te lezen op neerlandistiek.nl.]

Yn petear mei Onno Falkena

Update By: Henk
Date: september 28, 2019

Fan ‘t simmer haw ik wiidweidich mei sjoernalist, taalbeweger en muzykkenner Onno Falkena praat. It petear gong foar in grut part oer taal en taalbelied. Onno is fan betinken dat de polityk as it op it Frysk oankomt fierste min ambysje hat. In wiidweidich ferslach fan it petear stiet yn nûmer 5 fan it tydskrift De moanne, dat hjoed útkaam is.

It Ingelsk yn Fryslân

Update By: Henk
Date: september 24, 2019

It Ingelsk wurdt heeltyd mear in taal dy’t yn brede rûnten brûkt wurdt yn Fryslân. Dat makket dat dy taal in konkurrint wurdt fan it Nederlânsk en Frysk. Op itnijs.nl haw ik der in snipeltsje út eigen ûnderfining oer skreaun.

[Klik hjir om it stik te lêzen.]

Twee workshops over grammaticadidactiek

Update By: Henk

De komende tijd leid ik twee keer een workshop over grammaticadidactiek:

– zaterdag 23 november, congres Het schoolvak Nederlands in Zwolle, workshop ‘Leren ontleden, het moet en het kan anders’: [link]

– vrijdag 17 januari, Dag van de taal, kunsten en cultuur in Groningen, workshop ‘Grammaticaonderwijs: een didactisch bruggetje tussen wetenschap en school’: [link]

‘Op (het) Parliament Square’: column over lidwoorden voor Engelse straatnamen

Update By: Henk
Date: september 6, 2019

Voor straatnamen (en namen van pleinen en parken) zetten we in het Nederlands doorgaans een lidwoord. Dat doen we meestal niet als het een Engelse straatnaam is. Op neerlandistiek.nl heb ik daar een stukje over geschreven.

[Klik hier om het te lezen.]