In (de) Oekraïne: lidwoorden in aardrijkskundige namen

Update By: Henk

Van welk land is Kiev de hoofdstad? Sommige Nederlandstaligen zullen zeggen: van Oekraïne, terwijl anderen van de Oekraïne zullen zeggen. De landsnaam komt zowel mét als zónder lidwoord in het Nederlands voor.

[Lees verder op neerlandistiek.nl.]

Nederlandse taalcolumns als pdf beschikbaar

Update By: Henk
Date: juni 17, 2019

Ik heb een pdf op deze site gezet met daarin een selectie van Nederlandstalige taalcolumns die in 2018 en 2019 op neerlandistiek.nl zijn verschenen. Het gaat om columns met nieuwe feiten en inzichten, op alle deelgebieden van de taalkunde. Het bestand is te vinden via de pagina Columns, waar meer bundelingen van columns staan. De nieuwe selectie is ook direct te downloaden via deze link.

Van terugbrengenstein

Update By: Henk

Jonge sprekers van het Nederlands gebruiken soms zinnen als de volgende:

  • Ga jij dan even van terugbrengenstein?
  • De kat doet van slopenburg.

Die constructie lijkt een voorbeeld te zijn van wat wel een antipassief wordt genoemd. Voor neerlandistiek.nl heb ik er een stukje over geschreven.

[Klik hier om het te lezen.]

Column: Voor het eerst veertig

Update By: Henk
Date: juni 15, 2019

Vindt u de onderstaande zin onlogisch?

  • Toen ze voor het eerst veertig was, heeft ze een auto gekocht.

Er zullen Nederlandstaligen zijn die deze zin raar vinden. Voor hen kan voor het eerst alleen ‘de eerste van diverse malen’ betekenen. En omdat een mens doorgaans maar één keer veertig wordt, is de zin voor hen inhoudelijk vreemd.

[Klik hier om de hele column te lezen op neerlandistiek.nl.]

Het Nederlands is ook een beetje een gebarentaal

Update By: Henk
Date: juni 14, 2019

We vereenvoudigen de werkelijkheid eigenlijk een beetje als we zo’n strikt onderscheid maken tussen ‘gesproken talen’ en ‘gebarentalen’. Veel gebarentalen hebben naast zichtbare ook hoorbare elementen, de zogenaamde ‘gesproken componenten’. En andersom? Zitten er in gesproken taal ook gebaren?

[Klik hier om het hele stuk te lezen op neerlandistiek.nl.]

Taalsnipel oer it wurd ‘besibbens’

Update By: Henk
Date: juni 12, 2019

Yn in taalsnipel op de site fan De Moanne haw ik it oer it wurd ‘besibbens’. Dat komt noch net sa lang . yn it Frysk foar en hoewol’t it yn it wurdboek stiet as oersetting fan ‘verwantschap’, hat it noait botte populêr west. Hoe komt dat?

[Klik hjir om it stik te lêzen.]

Miratieve modaliteit

Update By: Henk
Date: juni 11, 2019

Miratieve modaliteit is een vakterm voor het uitdrukken van verbazing in taal. Daar hebben talen allemaal hun eigen manieren voor. Het Fries heeft er een manier voor die in het Nederlands niet voorkomt en die bij mijn weten ook nog nooit beschreven is. Voor neerlandistiek.nl heb ik er een stukje over geschreven.

[Klik hier om het te lezen.]

De voltooide tijd van ‘verblijven’

Update By: Henk
Date: juni 8, 2019

Het voltooid deelwoord van ‘verblijven’ is ‘verbleven’, dat is duidelijk. Minder duidelijk is of het bijbehorende hulpwerkwoord nou ‘hebben’ of ‘zijn’ is. Het taalgevoel lijkt ons bij de keuze tussen die twee in de steek te laten. Op neerlandistiek.nl geef ik een korte beschouwing over dat keuzeprobleem.

[Klik hier om het stuk te lezen.]

Column: D’r zij licht

Update By: Henk
Date: juni 7, 2019

Toch is er een context waarin voor mijn taalgevoel de spellingsuitspraak verplicht is. Dat is in de verbinding ‘Er zij licht’. Toen mijn vrouw laatst op een ochtend de gordijnen opendeed, zei ik dat en toen hadden we het even over de mogelijke uitspraken van er in die zin. We waren het er over eens dat de uitspraak ‘der/d’r zij licht’ niet mogelijk was.

[Lees de volledige column op neerlandistiek.nl.]

Waar vind je nog frisisten?

Update By: Henk
Date: juni 6, 2019

Goffe Jensma en ik hebben voor Neerlandistiek.nl op een rijtje gezet waar vroeger aan frisistiek werd gedaan en wat daar nu nog van over is. We wijzen erop dat de krimp voorspellende waarde kan hebben voor andere wetenschapsgebieden en presenteren een paar oplossingen om nog verdere verkleining tegen te gaan.

[Klik hier om ons stuk te lezen.]