Column: Naar de zolder geschopte talen

Update By: Henk
Date: september 30, 2019

“Bij veel westerse minderheidstalen zien we nog een derde vorm van sterven. De bekende taalkundigen Joshua Fishman heeft dat derde proces eens omschreven als het “naar zolder schoppen” (kick upstairs) van een taal. Op zolder voltrekt zich dan het stervensproces. Die zolder is een metafoor voor […]”

[Klik hier om de hele column te lezen op neerlandistiek.nl.]

Yn petear mei Onno Falkena

Update By: Henk
Date: september 28, 2019

Fan ‘t simmer haw ik wiidweidich mei sjoernalist, taalbeweger en muzykkenner Onno Falkena praat. It petear gong foar in grut part oer taal en taalbelied. Onno is fan betinken dat de polityk as it op it Frysk oankomt fierste min ambysje hat. In wiidweidich ferslach fan it petear stiet yn nûmer 5 fan it tydskrift De moanne, dat hjoed útkaam is.

It Ingelsk yn Fryslân

Update By: Henk
Date: september 24, 2019

It Ingelsk wurdt heeltyd mear in taal dy’t yn brede rûnten brûkt wurdt yn Fryslân. Dat makket dat dy taal in konkurrint wurdt fan it Nederlânsk en Frysk. Op itnijs.nl haw ik der in snipeltsje út eigen ûnderfining oer skreaun.

[Klik hjir om it stik te lêzen.]

Twee workshops over grammaticadidactiek

Update By: Henk

De komende tijd leid ik twee keer een workshop over grammaticadidactiek:

– zaterdag 23 november, congres Het schoolvak Nederlands in Zwolle, workshop ‘Leren ontleden, het moet en het kan anders’: [link]

– vrijdag 17 januari, Dag van de taal, kunsten en cultuur in Groningen, workshop ‘Grammaticaonderwijs: een didactisch bruggetje tussen wetenschap en school’: [link]

‘Op (het) Parliament Square’: column over lidwoorden voor Engelse straatnamen

Update By: Henk
Date: september 6, 2019

Voor straatnamen (en namen van pleinen en parken) zetten we in het Nederlands doorgaans een lidwoord. Dat doen we meestal niet als het een Engelse straatnaam is. Op neerlandistiek.nl heb ik daar een stukje over geschreven.

[Klik hier om het te lezen.]

Column over ‘hun’ als onderwerp

Update By: Henk

“Misschien herinnert u zich nog de aflevering van De wereld draait door uit 2012 waarin taalkundige Helen de Hoop en toenmalig minister van onderwijs Ronald Plasterk spraken over het voornaamwoord hun. Bij m’n collega’s en mij op NHL Stenden Hogeschool is het een populaire onderwijsvideo. Ik gebruik ‘m zelf om studenten te laten zien hoe mensen gesprekstechnieken toepassen om derden te overtuigen.

De video illustreert hoe twee mensen wel aan dezelfde tafel kunnen zitten en ogenschijnlijk over hetzelfde onderwerp spreken, maar toch finaal aan elkaar voorbij praten.”

[Klik hier om de rest van de column te lezen op neerlandistiek.nl.]

Helje-en-bringservice

Update By: Henk
Date: september 4, 2019

“Als ik ’s morgens naar het werk rij, hoor ik voor de radio vaak een reclame van een bedrijf met een “helje-en-bringservice”. Dat is Fries voor ‘haal-en-brengservice’, maar wel opvallend Fries.”

[Klik hier om de hele column te lezen op neerlandistiek.nl.]

Column over de woorden ‘dood’ en ‘lijk’

Update By: Henk
Date: september 1, 2019

Het is helemaal niet zo gek dat mensen een hekel krijgen aan woorden die gebruikt worden om over gevoelige onderwerpen als de dood te praten. De emoties van de inhoud gaan voor hen aan de woordvorm kleven. Ze kiezen dan liefst voor een ander woord, met minder emotionele lading: een zogenaamd eufemisme. Dat werkt overigens altijd […]

[Klik hier om de hele tekst te lezen op Neerlandistiek.nl.]

Henk bij de RuG aan het werk

Update By: Henk
Date: augustus 31, 2019

Op 1 september begin ik bij de Rijksuniversiteit Groningen met de ontwikkeling van leermateriaal voor het Fries. Het is een project dat een mooie voortzetting vormt van zowel mijn colleges bij de NHL als het werk aan de digitale leeromgeving eduFrysk van de Afûk, waar ik aan heb meegewerkt.

Column over bijnamen

Update By: Henk
Date: juli 25, 2019

Is het in Friesland gewoner om dorpsgenoten een bijnaam te geven dan in de rest van Noord-Nederland? Ik speculeer erover in een nieuwe column op Neerlandistiek.nl

[Klik hier om de column te lezen.]

Wurdlist bywurke

Update By: Henk
Date: juli 22, 2019

‘Ik nim de útdaging oan’ is gjin min Frysk, mar men kin ek ‘Ik jou skrik werom’ sizze. In aai kin ‘sêftsean’ wêze, mar ‘salvich’ kin ek. De kaaien binne wolris ‘poater’, mar wannear binne se mear ‘wammes’? Ien kin ‘útnaaie’, ‘fuortgean’ of ‘fan ruten spylje’, mar wannear hat ien foar it lêst ‘paden makke’? En wa neamt ien dy’t net earlik diskusjearret, mar oaren op har wurden besiket te fangen noch wolris in ‘wurdesifter’?

It binne in pear tafoegingen oan myn Nederlânsk-Fryske wurdlist. Dy is wer mei in stealtsje oersettingen oanfolle. Hy is te finen op de side Materiaal online of streekrjocht fia [dizze link].

Column over voortijdigheid als lexicaal betekenisfeature

Update By: Henk
Date: juli 18, 2019

Er zijn in het Nederlands en Fries nog wat woorden waarin het betekeniselement ‘voortijdig’ is opgenomen of juist uitgesloten, maar dat worden er steeds minder. Voor neerlandistiek.nl heb ik er een stukje over geschreven.

[Klik hier om het te lezen.]