Uncategorized

Column over telwoorden

Update By: Henk
Date: december 8, 2019

Een negende huis

Het hertalen van Couperus: toch een goed initiatief

Update By: Henk
Date: november 7, 2019

Ik heb een irrationele aversie tegen hertalingen van negentiende- en twintigste-eeuwse Nederlandse literatuur. Die aversie wil ik hier – zoekend – proberen te verklaren. En daarna wil ik duidelijk maken waarom ik denk dat het hertalen van Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan toch een goed ding is.

Aversie

Toen ik hoorde dat Michelle van Dijk Couperus aan het hertalen was, was mijn aanvankelijke reactie negatief. Dat is wel raar. Ik heb namelijk geen enkel bezwaar tegen vertalingen uit andere talen. Ik pleit er zelfs voor om niet historiserend, maar hedendaags te vertalen. Ook heb ik geen principieel bezwaar tegen het uitgeven van romans in vereenvoudigde taal: easy readers in het Russisch en Spaans hebben me veel plezier gebracht.

Ook met de modernisering van Oud- en Middelnederlands heb ik geen probleem, ook niet met de uitgave van het zeventiende-eeuwse Fries van Gysbert Japicx in modern Fries en Nederlands. Wat maakt die hertaling van Couperus nu zo anders?

Dat ze zo dichtbij staat. Couperus hoort bij het nu. Niet het onmeetbare korte nu, dat puntje op de tijdlijn dat al voorbij is als we klaar zijn met nu te zeggen, nee, het uitgebreide nu, het heden, het contemporaine. Couperus schreef niet in Oud-, Middel- of zelfs maar Vroegnieuwnederlands, maar in Modern Nederlands, volgens de gebruikelijke periodisering.

Klik hier om verder te lezen

Voor studenten: informatie periode 2 online

Update By: Henk
Date: november 6, 2019

Voor studenten van NHL Stenden: het materiaal van mijn cursussen staat online. Het is te vinden op de pagine Cursusmateriaal. Ook de roosters voor de cursisten van het Afûk-lesjouwersfoech zijn daar nu te vinden.

Column: Keukenstafels

Update By: Henk
Date: oktober 29, 2019

Voor neerlandistiek.nl heb ik een stukje geschreven over het veranderende gebruik van de woorden keukentafel en keukenstafel in het Fries.

[Klik hier om het te lezen.]

Taalsnipel: Wêrom hite Fryske froulju ‘Friezinnen’?

Update By: Henk
Date: oktober 28, 2019

Niis wiisde ien my op in fraach op in Frysktalige Facebookgroep, nammentlik wêrom’t Fryske froulju ‘Friezinnen’ neamd wurde – yn sawol it Frysk as it Nederlânsk. Dat is wol in nijsgjirrige fraach en it antwurd is net al te yngewikkeld. Alderearst: de ferfroulikjende útgongen -inne (Frysk) en -in (Nederlânsk) binne net mear produktyf. Se wurde […]

[De folsleine taalsnipel stiet op itnijs.nl. Klik hjir om him te lêzen.]

Column over het groene boekje

Update By: Henk
Date: oktober 18, 2019

Voor iets anders dan spelling (en misschien woordgeslacht) kun je het Groene Boekje niet als norm gebruiken. Nou ja, alles kan natuurlijk, je kunt er eventueel ook voor kiezen om de Groot Nieuws Bijbel of het Nationaal scheldwoordenboek als persoonlijke norm voor goed en fout Nederlands te hanteren, alleen hebben de makers daarvan net zo min als de samenstellers van het Groene Boekje ooit het doel gehad dat hun werk moest gaan bepalen wat […]

[Klik hier om de hele column te lezen op neerlandistiek.nl.]

Column: Verkansie

Update By: Henk
Date: oktober 13, 2019

Vrijdag schreef columniste Nadia Ezzeroili in de Volkskrant een stukje over het woord verkansie, een variant van vakantie.

De columniste observeert een groeiende populariteit van de geschreven vorm verkansie op de sociale media. Dat kan heel goed een juiste observatie zijn, daar wil ik afblijven, maar de suggestie dat de variant verkansie nieuw zou zijn of een “lelijke verbastering” van vakantie is niet correct.

[Klik hier om de hele column te lezen op neerlandistiek.nl.]

In geval van twijfel: vraag een frisist!

Update By: Henk
Date: oktober 12, 2019

Een bekende vertelde me deze week dat ze had meegedaan aan een psycholinguïstisch onderzoek. De onderzoeker had elektroden op haar hoofd geplakt en daarna moest ze Friese woorden naar het Nederlands vertalen en andersom. Ze wist niet precies wat het doel van het onderzoek was, maar het viel haar wel op dat de onderzoeker niet Friestalig was en misschien niet in de gaten had dat sommige Friese testwoorden in haar dialect niet werden gebruikt of heel erg schrijftalig waren, waardoor ze minder vlot tweetalig zou kunnen lijken dan ze in werkelijkheid was.

Ik ken het onderzoek niet en het is best mogelijk dat de onderzoeker die woorden met opzet had gekozen. In z’n algemeenheid echter is er wel een risico dat onderzoekers die onderzoek doen met behulp van een taal die ze zelf niet beheersen, te makkelijk vertrouwen op het woordenboek. Dat geldt met name voor een taal als het Fries, die veel minder gestandaardiseerd is dan grote staatstalen zoals het Nederlands.

Klik hier om verder te lezen

HSN-conferentie 2019

Update By: Henk
Date: oktober 7, 2019

De HSN-conferentie is een jaarlijkse conferentie over het onderwijs Nederlands in alle delen van Nederland en Vlaanderen, en op alle niveaus: primair en secundair onderwijs, beroepsonderwijs, hoger onderwijs, Nederlands voor anderstaligen.

Het onderwijs Nederlands bevindt zich in de kern van elk onderwijscurriculum. Binnen de HSN Onderwijs Conferentie Nederlands trachten de deelnemers antwoorden te zoeken op de vaak complexe en moeilijke oefening die het onderwijs Nederlands met zich meebrengt, vaak in een meertalige context. De conferentie wordt in het format aangeboden dat haar ‘groot’ heeft gemaakt: een forum aanbieden aan allen die bij de ontwikkelingen van het onderwijs Nederlands in Vlaanderen en Nederland betrokken zijn en dat in alle omgevingen waarin en alle niveaus waarop Nederlands geleerd wordt. In elf verschillende stromen worden 80 presentaties verzorgd. De evaluaties van voorbije conferenties leren dat precies deze ‘breedte’ van de conferentie door de deelnemers sterk wordt gewaardeerd. Nieuwe ideeën, ‘good practices’ en uitwisseling zijn de belangrijkste motieven voor de deelnemers. De conferentie is uitdrukkelijk Nederlands-Vlaams, zodat wederzijds gebruik gemaakt kan worden van didactische ontwikkelingen.

De HSN-Conferentie is op 22 en 23 november op Windesheim, Campus 2-6 8017 CA Zwolle. Nadere informatie over programma, kosten en aanmelding is te vinden op https://hsnconferentie.org. Op deze site vindt u ook een folder om te downloaden en door te sturen naar collega’s.

Column over een gekke lijdende zin

Update By: Henk
Date: oktober 5, 2019

Voor het elektronische tijdschrift Neerlandistiek schrijf ik af en toe wat over taalkunde. Een paar keer heb ik wat over lijdende zinnen geschreven, een onderwerp dat me zijdelings interesseert. In een filmpje van het Openbaar Ministerie kwam ik een zin met een gekke lijdende zin tegen. Daar hen ik een stukje aan gewijd.

[Klik hier om het te lezen.]

Column: Des kegels

Update By: Henk
Date: oktober 2, 2019

“Den Boon vermoedt dat des kegels is gekozen om te kunnen rijmen op regels. Verder onderzoekt hij of het mogelijk een oorsprong in het Fries heeft. Hij kan het echter niet in het Friese woordenboek vinden.”

[Klik hier om de column te lezen op neerlandistiek.nl.]