Column: veels te interessant om erover op te houden

Update By: Henk
Date: november 1, 2018

Ruim een jaar geleden schreef Marc van Oostendorp een stukje over het -s‘je achter veel in woordgroepen als ‘veels te interessant’. Hij ging in op twee vragen waar taalkundigen al een hele tijd over nadenken: waar komt het -s‘je vandaan en hoe zit een constructie als ‘veels te interessant’ in het hoofd van moderne sprekers? Misschien kan ik met wat Noord-Nederlandse streektaalgegevens een klein beetje aan de beantwoording van die twee vragen bijdragen.

[Klik hier om de hele column op neerlandistiek.nl te lezen.]

Recensie Basisboek syntaxis in LTM

Update By: Henk
Date: oktober 31, 2018

Het Levende Talen Magazine, een vaktijdschrift voor talendocenten, besteedt in z’n laatste nummer veel aandacht aan het Basisboek syntaxis. Niet alleen staat er een uitgebreid signalement in, het wijdt ook vier kolommen aan een recensie.

[Klik hier om de recensie te lezen.]

Column: ‘De man’ als voornaamwoord

Update By: Henk
Date: oktober 30, 2018

Voor sommige sprekers van het Nederlands heeft de woordgroep ‘de man’ een functie die hij voor anderen niet heeft. Dat zie je aan het volgende fragment:

  • Mijn vader kon op geen enkele manier een gesprek voeren. De man sprak geen woord Engels.

In dat fragment kan ‘de man’ worden geïnterpreteerd als een willekeurige mannelijke gesprekspartner van de vader. In die interpretatie spreekt de vader vermoedelijk wel Engels, maar zijn gewenste gesprekspartner zeker niet. Die gesprekspartner is dan óf al bekend, óf er is sprake van een vertelling die in medias res begint. Die interpretatie is voor dit stukje verder niet zo interessant.

Daarnaast zijn er sprekers van het Nederlands voor wie ‘de man’ juist de vader van de spreker is. De gedachtegang van de spreker loopt dan […]

[Klik hier om de column in z’n geheel te lezen op neerlandistiek.nl.]

Column: doorsneden met dammen

Update By: Henk
Date: oktober 28, 2018

Een tijdje terug kwam ik in een boek de volgende zin tegen:

  • Het voormalige kanaal werd doorsneden met dammen.

Die zin fascineerde me – niet alleen omdat ie tegen m’n taalgevoel inging, maar ook omdat ik hem eerst niet kon ontleden. Ondertussen denk ik dat me dat wel gelukt is, maar m’n benoeming is wat onorthodox. Wie het beter weet, moet het zeggen.

[Klik hier om de rest te lezen op neerlandistiek.nl.]

Kollum oer ‘frije’

Update By: Henk
Date: oktober 24, 2018

De betsjutting fan it wurd ‘frije’ is yn ‘e rin fan ‘e tiid frijwat opskood. Foar De Moanne haw ik der in snipeltsje oer skreaun.

[Klik hjir om it te lêzen.]

Essay: Sint en Piet als kunst

Update By: Henk
Date: oktober 21, 2018

De figuren van Sinterklaas en Zwarte Piet worden in de media op allerlei manieren belicht: politiek, als feestelementen, als traditie, maar maar zelden als personages in een toneelstuk. Volgens mij is dat een grote omissie, want die belichting maakt dat je andere belichtingen als historische en contemporaine kunstreceptie kunt beschouwen. In het essay ‘Sint en Piet als kunst’ geef ik een eerste aanzet tot zo’n belichting.

Het essay is in drie delen te lezen op Neerlandistiek.nl:

[deel 1]  [deel 2]  [deel 3]

Het is ook in z’n geheel als pdf-bestand te downloaden:

[pdf]

Column: een voorhene interesse

Update By: Henk
Date: oktober 18, 2018

‘Een voorhene interesse’: voor verreweg de meeste Nederlandstaligen zal het raar klinken als ‘voorhene’ zo als bijvoeglijk naamwoord wordt gebruikt. Toch komt dat gebruik al een tijdje sporadisch in het Nederlands voor. Op neerlandistiek.nl heb ik er een column over geschreven.

[Klik hier om de column te lezen.]